تبلیغات
آموزش شیمی - شناخت وسایل آزمایشگاهی شیمی
 
آموزش شیمی
یکشنبه 25 بهمن 1394 :: نویسنده : برزان حمیدی

دانش پژوهان عزیز، یکی از مهارت های پرکاربرد که در بسیاری از پروژه ها مورد استفاده قرار می گیرد، مهارت شناخت وسایل آزمایشگاهی شیمی است که در زیر توضیحاتی در مورد آن ارائه می شود.

 

برای انجام فعالیتهای علمی و پروژه های پژوهشی در هر رشته ای از شاخه های علوم تجربی، دانشمندان از وسایل و ابزار متنوع و مختلفی استفاده می کنند. در زمان ما تقریباً نمی توان بدون استفاده از این گونه ابزارها مراحل مختلف یک تحقیق را به انجام رساند.

 

از ابزارها و وسایل آزمایشگاهی برای اندازه گیری، حمل و نقل مواد و اشیاء، تغییر شکل دادن به مواد، حفظ ایمنی و مقاصد مختلف دیگر استفاده می شود.

 

همانطور که می دانید بشر در آغاز برای اندازه گیری، از اندامهای بدن خود مثل دست، بازو، و پای خود استفاده می کرد. هنوز هم "وجب کردن" در بعضی مواقع به کار می آید اما معلوم است که گذشته از این که استفاده از دست روش دقیقی برای اندازه گیری نیست، برای اندازه گیری اشیاء بسیار کوچک قابل استفاده نیست.

 

مثلا شاید بتوان طول دو قالیچه را با "قدم" یا با وجب کردن با هم مقایسه کرد و فهمید که کدامیک از آنها بزرگ تر از دیگری است اما برای مقایسۀ قطر دو کتاب مجبوریم از ابزاری به نام خط کش استفاده کنیم. اما اگر قرار باشد قطر دو سکه را اندازه گیری کنیم و با هم مقایسه کنیم مجبوریم از ابزارهای دقیقی مثل "کولیس" یا "ریزسنج استفاده کنیم.

 

برای مقایسۀ حجم دو مایع هیچکدام از این وسایل به کار نمی آیند و باید از ظرفهای شیشه ای مدرج مثل استوانۀ مدرج استفاده کرد.

وسایل آزمایشگاهی شیمی

از استوانۀ مدرج در آزمایشگاه شیمی استفادۀ فراوان می شود. استوانّ مدرج در اندازه ها و جنسهای متنوع موجود است و کاربرد آن بیشتر برای اندازه گیری و جا به جا کردن مایعات و مخلول های شیمیایی است.

وسایل آزمایشگاهی شیمی

برخی از ابزارها حسهای ما را قوی تر می کنند مثل ذره بین و میکروسکوپ و تلسکوپ که در واقع قدرت بینایی ما را قوی تر می کند، یا فرکانس متر یا دیاپازون که قدرت و دقت شنوایی مارا افزایش می دهند.

 

برخی ابزارها قدرت و دقت ما را در شکل دهی یا حمل و نقل اشیاء زیاد می کنند. برداشتن یک سنگ یا حمل یک تکه غذا برای بشر اولیه یا شکستن پوستۀ یک دانۀ گیاهی کار دشواری نبوده است و این کارها را با انگشتان و دیگر اندامهای خود مثلاً ناخن یا دندانهای خود انجام می داده است. اما مسلماً بریدن یک مفتول فلزی یا نگهداری و حمل و نقل یک مایع شیمیایی داغ یا سمی بدون استفاده از وسایل ممکن نیست و استفاده نکردن از این وسایل می تواند خطرناک هم باشد.

وسایل آزمایشگاهی شیمی

از برخی از وسایل صرفاً به منظور ایمنی از خطرات موجود در آزمایشگاه و کارگاه استفاده می شود.

 

در واقع بشر با ساختن ابزارها و از جمله وسایل آزمایشگاهی به آرزویهای خود را در داشتن چشمها و گوشهایی قوی تر و انگشتان ظریفتر و ناخنها و دندانهایی محکم تر، رسیده است.

لوله آزمایش و لوازم جانبی آن

از پر کاربردترین شیشه آلاتِ مورد استفاده در آزمایش های شیمیایی است. این ابزار به صورت یک لوله شبیه انگشت ساخته می شود که یک سر آن باز و کف آن بسته و به شکل U  است.

 

لوله آزمایش برای نگهداری، جابجا کردن، مخلوط کردن و حرارت دادن مقادیر اندک مواد شیمیایی جامد و مایع مورد استفاده قرار می گیرد.

 

حتی برای به دست آوردن و نگهداری گازها می توان از لوله آزمایش استفاده کرد.

 

به این منظور باید آن را پر از آب کرد و به صورت وارونه درون یک ظرف پر از آب قرار داد. گاز تولید شده توسط یک واکنش شیمیایی را می توان به وسیله یک شلنگ لاستیکی به دهانه آن هدایت کرد و به این ترتیب گاز حاصله از یک واکنش را در آن محبوس کرد.

لول? آزمایش و لوازم جانبی آن

لوله آزمایشی که برای بیشتر آزمایش های شیمی مناسب است به خصوص آزمایش هایی که در آن می خواهیم به ماده ای حرارت بدهیم، از جنس شیشه است اما برای برخی از عملیات می توان از لوله آزمایش های پلاستیکی هم استفاده کرد.

 

لوله آزمایش در انداره های متنوع وجود دارد.

 

 

لول? آزمایش و لوازم جانبی آن

هنگام کار با لوله آزمایش باید به جنس آن دقت داشته باشید. اگر با لوله آزمایش می خواهید ماده ای را حرارت دهید باید از لوله هایی استفاده کنید که نسبت به حرارت مقاوم هستند. لوله هایی که از "بارو سیلیکات" (borosilicate) یا پیرِکس (Pyrex) ساخته شده اند نسبت به حرارت کاملاً مقاومت دارند و می توان آن ها را مستقیماً روش شعله چراغ بونزن یا هر منبع حرارتی دیگری قرار داد.

 

استفاده از لوله آزمایشی که به حرارت مقاوم نیست گذشته از این که موجب شکسته شدن آن می شود ممکن است به علت پخش شدنِ مواد درون آن خطرناک نیز باشد.

 

لوله آزمایش به شکلی ساخته شده است که تمیز کردن آن آسان است. بلافاصله پس از پایانِ آزمایش و استفاده از لوله آزمایش باید آن را شست. همچنین قبل از هر آزمایش باید از تمیز بودن آن اطمینان حاصل کنید.

 

لول? آزمایش و لوازم جانبی آن

به تعویق انداختن شستشوی لوله آزمایش ممکن است موجب شود دیگر هرگز قابل استفاده نباشد. اگر نمی توانید بلافاصله آن را بشویید باید لوله را در آب قرار دهید تا خیس بخورد. برای شستن لوله آزمایش استفاده از شیشه شور در اندازه مناسب ضروری است.

 

شیشه شور برسی استوانه ای شکل است که به یک میله متصل شده است.

 

برای نگه داری از لوله آزمایش باید از جا لوله ای استفاده کرد که برای همین کار ساخته شده است.

لول? آزمایش و لوازم جانبی آن

استفاده از جالوله ای فلزی و شیشه شور با دسته فلزی ممکن است موجب شود که سطح لوله آزمایش خراش بردارد. وجود خراش در سطح هر وسیله شیشه ای احتمال شکستن آن را بیشتر می کند پس بهتر است از شیشه شور و جالوله ای پلاستیکی یا چوبی استفاده کنیم.

 

انبر لوله آزمایش وسیله دیگری است که باید در استفاده از آن مهارت داشته باشید. برخی از انبرهای لوله آزمایش در ناحیه ای که با لوله در تماس است مجهز به چوب پنبه است تا روی شیشه خراش ایجاد نکند. برخی دیگر از جنس چوب هستند. در صورتی که فلزِ انبر مستقیماً با لوله تماس پیدا کند احتمال دارد که روی آن خراش ایجاد کند.

لول? آزمایش و لوازم جانبی آن      لول? آزمایش و لوازم جانبی آن

نحوه ی استفاده از پیپت

دانش پژوهان عزیز، یکی از وسایل پرکاربرد که در بسیاری از پروژه های ازمایشگاهی مورد استفاده قرار می گیرد، پیپت است و یکی از مهارت های لازم نحوه ی کار با آن است که در زیر توضیحاتی در این مورد  ارائه می شود.

از پیپت ها برای برداشتن حجم معینی از محلول با دقت بسیار بالا استفاده می شود و بر دو نوع هستند.

1- پیپت مدرج

2- پیپت ژوژه (حباب دار)

هرگز از پیپتی که نوک آن شکسته شده و یا ترک برداشته برای برداشتن مایعات استفاده نکنید، زیرا آن پیپت دقت خود را از دست داده و کالیبره نیست.

نحوه ی استفاده از پیپت

برای استفاده از یک پیپت آن را با شیوه های استاندارد بشویید و تمیز کنید. (مواظب باشید حین این عمل نوک پیپت به جایی برخورد نکند) و پس از شستن آن به روش زیر از تمیزی آن اطمینان حاصل کنید.

نحوه ی استفاده از پیپت

داخل آن آب بریزید هرگاه آب به راحتی و بدون بر جا گذاشتن قطرات، سُر خورد سطح داخلی پیپت تمیز است، در غیر این صورت با مایع شوینده داخل آن را بشویید.

هنگام کار با پیپت توجه کنید این همان پیپت مورد نظر شما باشد. (حجم پیپت را روی شیشه ی آن بخوانید.)

بر روی بورت و پیپت واژه ی TD و بر روی بشر، بالن و استوانه ی مدرج واژه ی TC نوشته شده است.

 TDمخفف to deliver  می باشد و نشان دهنده ی حجم محلول یا مایع خارج شده از ظرف می باشد نه حجم مایع یا محلول موجود در ظرف.

TC مخفف to contain است و نشان دهنده ی حجم محلول موجود در ظرف می باشد نه حجم محلول خارج شده از ظرف.

توجه داشته باشید که برای پر کردن پیپت هرگز از مکش به وسیله ی دهان خود استفاده نکنید زیرا بخارات برخی مایعات سمی بوده و یا ممکن است مایع درون پیپت وارد دهان شما شود.

برای پر کردن پیپت از پیپت پر کن (پو آر پیپت) استفاده کنید.

روش کار با پیپت حباب دار برای برداشتن حجم معینی از مایع

پیپت را به طور عمود نگاه دارید. (برای نگه داشتن پیپت هرگز حباب آن را نگیرید، زیرا گرمای دست شما باعث انبساط آن شده و در نتیجه پیپت از کالیبره بودن خارج می شود و دقت خود را از دست می دهد.)  بهترین محل گرفتن پیپت، بالای پیپت (بالای خط نشانه) است. حال به طور عمود پیپت را وارد محلول کرده و با پوآر مایع را بالا بکشید و به حجم رسانید. برای به حجم رساندن باید به طور عمود به خط نشانه نگاه کنید ( به طوری که خط نشانه را به صورت یک خط ببینید نه به صورت یک دایره یا بیضی ) و طوری به حجم برسانید که پایین منحنی مایع بر خط نشانه واقع شود.

نحوه ی استفاده از پیپت

برای خالی کردن پیپت، پیپت را بالای ظرفی که می خواهید مایع را داخل آن بریزید نگه دارید و با شیر خروج مایع پیپت پر کن (پوآر)، مایع را درون ظرف بریزید. وقتی تمام مایع خارج شد، برای خالی کردن آخرین قطره، نوک پیپت را به دیواره ی ظرف تماس دهید تا آخرین قطره هم خارج شود، ممکن است مقدار بسیار کمی مایع، باز هم باقی بماند که هرگز برای خارج کردن این مقدار در پیپت ندمید (فوت نکنید) زیرا سازندگان پیپت این مقدار بسیار کم را از قبل محاسبه کرده اند و در خطای پیپت گنجانده اند.






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 15 مرداد 1396 07:54 ق.ظ
It's actually a great and helpful piece of info. I'm happy that
you simply shared this useful info with us. Please keep us up to date like
this. Thank you for sharing.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :